24/6/2007 - Sezgisel Kişilik ve Duyumsayan Kişilik

Sezgisel Kişilik ve Duyumsayan Kişilik

Yemek yaparken tariflere harfiyen uyar mısınız yoksa bir şeyleri biraz eksik biraz fazla katmanın veya birkaç yeni malzeme ilave etmenin daha iyi olacağını mı düşünürsünüz?

Bir işi gerçekleştirirken direktifleri harfiyen uygular mısınız yoksa ‘bu işi gerçekleştirmenin başka yolları da vardır mutlaka’ şeklinde düşünür yeni yöntemler mi geliştirirsiniz?

Ayrıntılar sizce önemli midir yoksa ayrıntılar vakit kaybından başka bir şey değil midir?

Sahip olduğunuz becerilerinizi geliştirmek mi sizin için önceliklidir yoksa yeni beceriler edinmek mi?

Bu örneklerin ilk kısmında ‘işte bu benim’ dediyseniz siz bir ‘Duyumsayan’ kişiliksiniz. Eğer ikinci kısım sizi ifade ediyorsa bu durum da siz bir ‘Sezgisel’ kişiliksiniz.

Duyumsayan kişilikler bilgiyi 5 duyu organı vasıtası ile alırlar, direktiflere ve ayrıntılara önem verirler her şeyi önceden deneyimlenmiş ve kabul görmüş prosedür ile yaparlar. Gerçekleşmiş veya gerçekleşmekte olan olaylar ve gerçekler ile ilgilenirler. Bir şeyler üzerimde düşünmekten fikir yürütmektense harekete geçmeyi ve gerçekleştirmeyi tercih ederler. Dolayısıyla pratikleri sezgisellere göre daha gelişmiştir.

Sezgisel kişilikler ise bilgiyi parçalar halinde değil bir bütün ile bağdaştırarak alırlar. Daha geniş düşünebilirler ancak bu durum onların ayrıntıları ihmal etmelerine sebep olabilir. Direktifler sezgiselde kaosa sebep olur ve bunları akıllarında tutamayacaklarını düşünürler. Bu nedenle direktifleri izlemezler kendi yöntemlerini geliştirirler. Geçmiş veya gerçekleşen ile değil gelecek ve gerçekleşmesi muhtemel olan ile ilgilenirler. Bu nedenle duyumsayanlara göre ön görüleri daha fazla gelişmiştir.

Sezgiseller günlük işleri gerçekleştirmekte zorluk çekerler ve bunları yaparken çok fazla enerji harcarlar. Onlar hep ileriyi düşündüklerinden günlük işleri unutabilir veya aksatabilirler. Duyumsayanlar içinse günlük işler sorun değildir bu işleri aksatmadan zamanında yapabilecek yetilere sahiptirler.

Sezgiseller ve Duyumsayanlar birbirlerini anlamakta zorluk çekebilirler. Sezgiseller Duyumsayanların hayal güçlerinin zayıf, geçmişe bağlı kaldıklarını ve yeniliklere açık olmadıklarını düşünürlerken Duyumsayanlarda Sezgisellerin gerçekçi olmadıklarını ayrıntılara önem vermediklerini ve sorumsuz olduklarını düşünürler.

Bu iki ayrı kişilik kendilerini ve karşılarındaki kişiliği tanıdıklarında daha iyi bir iletişim kurabilirler. Kendi kişilik yapılarına uygun işlerde çalıştıklarında hem daha az enerji harcamış olurlar hem de daha verimli…

Toplumun sezgisellerin hayal güçlerine, yeni keşiflerine duyumsayanların ise pratik çözümlerine ve harekete geçme yetilerine ihtiyacı var. Yeter ki bu farklı kişilikler doğru yerde ve doğru şekilde organize edilmiş olsun…

Aslıhanca

17/6/2007 - DIşAdÖnÜk Ve İçEdÖnÜk kİşİLiK

Toplantılarda, arkadaş gruplarında veya herhangi bir organizasyonda birileri hep konuşur fikirlerini hararetle ortaya koyarken birileri hep sessiz kalır, fikirlerini ortaya koymazlar. Acaba bu kişilerin konu hakkında hiçbir fikirleri yok mudur? Toplum içinde konuşmaktan mı çekinirler? Eleştirilmekten mi korkarlar? Aklımıza bir çok ihtimal gelebilir bu insanları kendilerine güvensiz, antisosyal olduklarını bile düşünebiliriz. Tabi ki bu ihtimallerde olasıdır ama ya bu tutum onların kişiliğin bir gereği ise…

Kişilerin içedönükler ve dışa dönükler olarak ayrıldıklarını biliyor musunuz? Dışadönüklük veya içedönüklük'ün birbirlerine göre bir üstünlüğünün olmadığını? Sadece bu durumun kişiliklerinin bir parçası olduğunu olayları değerlendirme ve tepki verme şekillerinin farklığından kaynaklandığını?

Dışadönükler başka insanlar ile birlikte vakit geçirip enerji kazanabilir ve sonra kendi başlarına yapmaları gereken bir işe odaklanabilirken, içedönüklerde ancak yeterince kendi başlarına kaldıkları zaman enerjilerini toplayabilir ve ortak yürütülmesi gereken projeler içinde başarı sağlayabilirler.

Dışadönükler önce eyleme geçip sonra düşünürken içedönüklerin öncelikle düşünmek için zamana ihtiyaçları vardır. Toplantılara aktif iştirak edememelerinin temel nedeni de budur. Ancak toplantıda gündem belirli ise ve konu dışına çok çıkılmamışsa içedönüklerden çok orijinal fikirler gelebilir. Toplantılar iki oturumda gerçekleştirildiğinde emin olunki ikinci oturumda çok iyi düşünülmüş ve planlanmış bir proje büyük bir ihtimalle bir içedönükten gelecek ve gerçekten buna inanıyorsa fikirlerini ondan beklenilmeyen bir performansla hararetli bir şekilde savunacaktır.

Okullarda bazen çok aktif şekilde derslere katılanlardan sınavlarda daha yüksek not alan içedönüklere sıklıkla rastlamak mümkündür.

Dışadönükte düşünceden önce eylem gelir onlar eylemi gerçekleştirirken düşünürler içedönüklerin ise eylemden önce kendileri ile baş başa kalıp düşünmeleri için zamana ihtiyaçları vardır. Dışadönüklerin yetenekleri çok kolay anlaşılabilirken içedönüklerin yeteneklerini anlamak o kadarda kolay değildir. Onların potansiyellerinin içlerinde gizli olduğunu düşünerek onlara yaklaşmak gerekir.

Bu nedenle çevremizde gördüğünüz içedönükleri ‘antisosyal', ‘kendine güvensiz', ‘hiçbir konuda fikri olmayan boş' şeklinde etiketlemeden önce onların içlerinde gizli cevherleri görmeye onlardan gelebilecek orijinal fikirlerinden yararlanmaya çalışalım.

Belki de bu tür önyargılarımız nedeniyle bir çok içedönüğü kendi kabuklarına çekilmeye ittik. Özellikle eğitimciler ve ailler için bu iki ayrı kişisel özelliğin farkında olmak çok önemli. İçedönük olan çocuğun özgüvenini yitirmesine neden olmamak, yeteneklerini ortaya çıkarmasına ve geliştirmesine olanak sağlamak açısından…

Aslıhan...